Güneş enerjisinden elektrik üretmek isteyen yatırımcılar için arazi tipi GES (Güneş Enerjisi Santrali), geniş arazilere güneş panellerinin kurulduğu ve panellerin özel taşıyıcı konstrüksiyon sistemleri üzerine monte edildiği önemli bir uygulama türüdür.

Arazi tipi GES projelerinde yalnızca güneş panellerinin seçilmesi yeterli değildir. Projenin kurulacağı arazinin zemin yapısı, bölgenin rüzgâr ve kar koşulları, panel yerleşimi, konstrüksiyon malzemesi, montaj yöntemi ve statik tasarım gibi birçok faktör birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle büyük ölçekli projelerde doğru tasarlanmış bir arazi tipi güneş paneli montaj sistemi, santralin güvenliği, dayanıklılığı ve uzun süreli işletme performansı açısından önemli bir role sahiptir.

Bu yazımızda arazi tipi GES’in ne olduğunu, nasıl kurulduğunu, kullanılan konstrüksiyon sistemlerini ve doğru sistem seçiminde dikkat edilmesi gereken temel noktaları ele alacağız.

Arazi Tipi GES Konstrüksiyonu Neden Önemlidir?

Bir güneş enerjisi santralinde paneller uzun yıllar boyunca dış ortam koşullarına maruz kalır.

Bu nedenle taşıyıcı sistemin;

• mekanik dayanımı,
• malzeme özellikleri,
• korozyon dayanımı,
• zemin bağlantısı,
• panel yerleşimi,
• rüzgâr ve kar yüklerine uygunluğu

gibi özellikleri proje tasarımında dikkate alınmalıdır.

Özellikle rüzgâra açık arazilerde taşıyıcı sistemin yeterli şekilde tasarlanmaması; konstrüksiyonun deformasyonu, bağlantı problemleri veya panellerin zarar görmesi gibi risklere yol açabilir.

Bu nedenle arazi tipi GES konstrüksiyonu seçilirken yalnızca ilk yatırım maliyetine odaklanmak yerine projenin teknik gereksinimleri birlikte değerlendirilmelidir.

Arazi Tipi GES Montaj Sistemleri Nelerdir?

Arazi tipi GES projelerinde farklı zemin ve proje koşullarına uygun çeşitli montaj yöntemleri kullanılabilir.

Bunlardan biri zemine çakma çelik montaj sistemidir.

Bu yöntemde taşıyıcı elemanlar uygun ekipmanlarla zemine sabitlenir ve güneş panellerinin montajını taşıyacak üst yapı oluşturulur.

SOLMET’in arazi tipi ürün grubunda, 2 dikey panelli zemine çakma çelik montaj sistemleri gibi açık arazi uygulamalarına yönelik çözümler bulunmaktadır.

Ancak zemine çakma yöntemi her arazi için otomatik olarak uygun kabul edilmemelidir. Zeminin yapısı ve projenin mühendislik gereksinimleri doğrultusunda uygun montaj yöntemi belirlenmelidir.

Arazi Tipi GES’te Zemin Neden Önemlidir?

Arazi tipi GES’in en önemli özelliklerinden biri, taşıyıcı sistemin doğrudan zeminle ilişki içerisinde olmasıdır.

Bu nedenle santral kurulmadan önce arazinin özelliklerinin değerlendirilmesi gerekir.

Zemin değerlendirmesinde projenin ihtiyaçlarına göre;

• zemin taşıma kapasitesi,
• zemin tabakalarının özellikleri,
• yeraltı suyu,
• zemin sınıfı,
• kazıkların zemindeki davranışı,
• çekme ve yatay yük kapasitesi

gibi kriterler değerlendirilebilir.

Türkiye’deki zemin ve temel etüt mevzuatı da yapıların zemin özelliklerinin belirlenmesine yönelik etüt çalışmalarını düzenlemektedir.

Bu nedenle GES zemin etüdü, arazi tipi güneş enerjisi projelerinde taşıyıcı sistem tasarımının önemli girdilerinden biridir.

Arazi Tipi GES Konstrüksiyonunda Hangi Malzemeler Kullanılır?

Arazi tipi GES konstrüksiyonlarında projenin gereksinimlerine göre farklı malzeme seçenekleri kullanılabilir.

Yaygın seçenekler arasında;

• galvaniz kaplamalı çelik,
• Magnelis kaplamalı çelik,
• alüminyum,
• paslanmaz çelik

gibi malzemeler bulunabilir.

SOLMET de güneş enerjisi taşıma ve montaj sistemlerinde alüminyum, paslanmaz, galvaniz kaplamalı ve Magnelis gibi farklı hammadde seçenekleri sunduğunu belirtiyor.

Malzeme seçimi yapılırken projenin bulunduğu ortam, mekanik gereksinimler, korozyon koşulları, konstrüksiyon tasarımı ve maliyet gibi kriterlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Çelik mi Alüminyum mu?

Arazi tipi GES projelerinde çelik ve alüminyum arasında seçim yapılırken tek bir malzemenin bütün projeler için uygun olduğunu söylemek doğru değildir.

Çelik sistemler yüksek mekanik dayanım gerektiren uygulamalarda önemli avantajlar sunabilir. Alüminyum ise düşük yoğunluğu ve farklı uygulamalardaki kullanım özellikleri nedeniyle bazı projelerde tercih edilebilir.